ما در اینجا به تعدادی از خصوصیات چنین جامعه‌ای اشاره می‌کنیم:

1- در نگاه جان دیویی فضای جامعه دموکراتیک به گونه‌ای است که فرد از یوغ عرف،

سنت و تحمیلات خشن اجتماعی رها شده و به طور ارادی با موازین

اجتماعی سازگار می‌شود.

2- در جامعه دموکراتیک فرد مجال می‌یابد تا امکانات و استعدادهای خود را محقق سازد،

به عبارت دیگر جان دیویی از دموکراسی دفاع می‌کند چون اساس آن

را مبتنی بر ایمان  به استعداد، هوش و درایت انسان در کنار تجربه مشترک و همکاری می‌داند.

مسلماً این استعدادها در ابتدا بالقوه می‌باشند و با

بسترسازی در جامعه دموکراتیک امکان بالقوه شدن آنها فراهم می‌شود.

3- در جامعه دموکراتیک تلاش می‌شود تا آنجا که امکان دارد از بروز اختلافات

و تبعیضات قومی و نژادی جلوگیری به عمل آید. اقتضای حیات دموکراتیک احترام به

علایق اشخاص است و این احترام بیش از آن‌که معلول اجبار اجتماعی از طریق

قانون باشد ثمره فضای حاکم بر جامعه دموکراتیک و نهادینه شدن این فضیلت

در میان افراد است.

4- در قلمرو ملی چنین جامعه‌ای مناسبات و منافع مشترک فراوان

میان اعضای جامعه به وجود می‌آورد و در سطح بین‌المللی در جهت

برقراری روابط دوستانه با جوامع دیگر گام بر می‌دارد.

5- در جامعه دموکراتیک میان بسط شخصیت و قابلیت اجتماعی تعارض وجود ندارد.

به عبارت دیگر در چنین جوامعی شخصیت در راستای مقولات اجتماعی

پرورش داده می‌شود و این در حالی است که در جوامعی همچون جامعه فئودال

چنین رابطه‌ای برقرار نیست. جان دیویی معتقد است که تضاد میان بسط

شخصیت و قابلیت اجتماعی بیش از همه خود را در جامعه فئودال نشان داده است.

تشکیل دو طبقه عوام و خواص درچنین جامعه ای  موجب شده است که

مردم عادی از مقوله فرهنگ بی‌نصیب مانده و حیات آنها تنها به جنبه عملی خلاصه شود.

6- ایمان به دموکراسی آن سوی ایمان به برابری آدمیان است.

اما نباید دچار این سوء فهم شد که سخن گفتن از برابری آدمیان به معنای یکسان پنداشتن

توانایی آدمیان است. بلکه این بدان معناست که انسان‌ها همگی از نظر قانون

و سیاست برابر هستند.

ذکر این نکته در اینجا ضروری است که برداشت جان دیویی از دموکراسی

چیزی فراتر و وسیع‌تر از مفهوم سیاسی آن است. او به دموکراسی به عنوان روش

زندگانی «democracy as way of life» می‌نگرد که از طریق آن افراد با روحیه مشارکت

و تجارب مشترک به حیات اجتماعی خود ادامه می‌دهند. در چنین

جامعه‌ای سرنوشت فرد با سرنوشت دیگران گره خورده و فرد تلاش می‌کند

تا در ساختن ارزشهایی که به زندگی اجتماعی نظم می‌دهند نقش مهمی را ایفا

کند.

تدوين: بابايي