دریا قلی! رکاب بزن یا علی بگو چشم انتظار همت تو دین و میهن است (4 جمله)

معنی: ای دریا قلی! تندتر رکاب بزن و از امام (ع) مدد بخواه زیرا که حتی دین و میهن چشم انتظار همت و تلاش تو هستند.

آرایه: جان بخشی و کنایه (چشم انتظار بودن است)

این بیت چهار جمله دارد: یک شبه جمله، دو جمله امری و یک جمله خبری
دریاقلی:منادا بزن وبگو: فعل امر
نکته: یاعلی در اینجا منادا نیست
دین ومیهن: نهاد جمله پایانی (مسند الیه)
چشم انتظار همت تو: مسند
آرایه: یاعلی: کنایه از امام علی (ع)مدد خواستن (مفعول)
چشم انتظار بودن است: جان بخشی و کنایه

فردا اگر درنگ کنی، کوچه های شهر میدان جنگ تن به تن و تانک با تن است (2 جمله خبري)

معنی: اگر صبر کنی،فردا تمام کوچه های شهر تبدیل به میدان جنگ تن به تن و تانک با تن می شود.

آرایه: تناسب (میدان، جنگ، تانک و تن به تن)

ترکیب وصفی: جنگ تن به تن ترکیب اضافی: کوچه های شهر/ میدان جنگ

فردا: قید تو: نهاد حذف شده جمله اول کوچه های شهر: نهاد مصرع دوم )مسند الیه( میدان جنگ تن به تن و تانک با تن: مسند است: فعل اسنادی یا ربطی  آرایه: تناسب (میدان، جنگ، تانک و تن به تن)

از راه اگر بمانی و روشن شود هوا تکلیف شهر خاطره های تو روشن است (3 جمله)

معنی: اگر در راه بمانی و به مقصد نرسی و هوا روشن شود تکلیف شهر خاطره های تو روشن است.

آرایه: کنایه (تکلیف روشن شدن کنایه از مشخص شدن است)

ترکیب اضافی: تکلیف شهر/ شهر خاطره ها/ خاطره های تو روشن در هر دو مصراع: مسند تو: نهاد حذف شده جمله اول (فاعل) - و: حرف ربط دو جمله

هوا: نهاد جمله دوم (مسندالیه) تکلیف شهرخاطره های تو: نهادجمله مصرع دوم (مسندالیه) بمانی: فعل مضارع

دریا قلی به وسعت دریاست نام تو تاریخ در تلفظ نام تو الکن است (3 جمله)

معنی: ای دریا قلی نام تو به بزرگی دریاست و حتی تاریخ هم در تلفظ نام تو لکنت دارد.

آرایه: 1 -تشبیه (نام دریا قلی به دریا)

2 -تشخیص (شاعر تاریخ را جانداری فرض کرده است که در بیان و تلفظ نام دریاقلی گنگ است)

3 -مبالغه: در بزرگی دریاقلی مبالغه شده است.

ترکیب اضافی: وسعت دریا/ نام تو/ تلفظ نام نهاد: نام تو/ تاریخ (مسندالیه) دریاقلی!: منادا (شبه جمله)

تدوین: خانم بابایی