چنان خواندم که چون بزرگمهرِ حکیم، برادران را وصیت کرد که «در کُتُب خوانده‌ام که آخرالزّمان پیغامبری خواهد آمد، نام او محمّدِ مصطفی (ص) اگر روزگار یابم، نخست کسی من باشم که بدو گِرَوَم. شما هم فرزندان خود را چنین وصیت کنید تا بهشت یابید».

در جایی خوانده‌ام که بزرگمهرِ حکیم به برادرانش توصیه کرد که «در کتاب‌ها خوانده‌ام که در آخرالزّمان پیامبری خواهد آمد که نام او محمدِ مصطفی (ص) است، اگر در آن زمان زنده باشم اولین کسی خواهم بود که به او ایمان می‌آورَد، شما هم به فرزندان خودتان این توصیه را بکنید تا به بهشت بروید».

حکما و علما نزدیک وی می‌آمدند و می‌گفتند که مارا از علم خویش بهره دادی و هیچ چیز دریغ نداشتی تا دانا شدیم، ستاره ی روشن ما بودی که ما را راه راست نمودی. ما را یادگاری ده از علم خویش.

عالمان و دانشمندان نزد او می‌آمدند و به او می‌گفتند که ما را از علم و دانش خودت بهره‌مند کردی و هیچ چیز برای ما کم نگذاشتی تا ما آگاه شدیم، برای ما مانند ستاره‌ی روشنی بودی که راه درست را به ما نشان می‌داد. از دانشِ خودت به ما یک یادگاری بده.

گفت: وصیت کنم شما را که خدای، عَزَّوَجَلّ به یگانگی شناسید و وی را اطاعت دارید و بدانید که کردار زشت و نیکوی شما می‌بیند و آنچه در دل دارید، می‌داند و زندگانی شما به فرمان اوست.

گفت: به شما سفارش می‌کنم که خداوند عزیز و بزرگوار را یگانه بدانید و از دستورات او پیروی کنید و بدانید که کارهای خوب و بدِ شما را می‌بیند و هرچه در ذهن و دل خود داشته باشید می‌داند و زندگی شما در دست اوست.

نیکویی گویید و نیکوکاری کنید که خدای، عَزَّوَجَلّ، که شما را آفرید برای نیکی آفرید و زینهار تا بدی نکنید و از بدان دور باشید که بد کننده را زندگانی، کوتاه باشد و پارسا باشید و چشم و گوش و دست از حرام و مال مردمان، دور دارید.

سخنِ خوب بگویید و کارهای خوب انجام دهید زیرا خداوندِ عزیز و بزرگوار شما را برای انجامِ خوبی‌ها آفریده و هوشیار باشید که بدی نکنید و از آدم‌های بد نیز دوری کنید، زیرا کسی که در زندگی بدی می‌کند عمر درازی نخواهد داشت و پرهیزگار باشید و چشم و گوش و دست خویش را از کارهای حرام و مال مردم دور نگه دارید.

راست گفتن، پیشه گیرید که روی را روشن دارد و مردمان، راست‌گویان را دوست دارند و راست گوی هلاک نشود و از دروغ گفتن دور باشید که دروغ‌ْزن، ارچه گواهی راست دهد، نپذیرند.

راستگو باشید که راستگویی باعث نورانی شدن چهره می‌شود و مردم هم انسان راستگو را دوست دارند و انسان راستگو از یادها نخواهد رفت و از دروغگویان دوری کنید زیرا دروغگو اگر زمانی راست هم بگویید باز کسی حرف او را قبول نمی‌کند.

و مردمان را عیب مکنید که هیچ کس بی عیب نیست. هر که از عیب خود نابینا شد، نادان‌تر مردم باشد. و خوی نیک، بزرگ‌تر عطاهای خدای است عَزَّوَجَلّ. و از خوی بد دور باشید که بندِ گران است بر دل و بر پای. همیشه بد خو در رنج بزرگ باشد و مردمان از وی به رنج و نیکو خوی در هر دو جهان ستوده است و هر که از شما به زاد بزرگ تر باشد، وی را بزرگتر دارید و حُرمت او نگاه دارید.

و عیبجویی مردم را نکنید که هیچکس بدونِ عیب نیست؛ هرکسی که عیب خویش را نمی‌بیند از همه نادانتر است. اخلاقِ خوب بزرگترین بخشش خداوند عزیر و بزرگوار است. از اخلاقِ بد دوری کنید که مانند زنجیرِ سنگینی است که بر دل یا پای انسان بسته شده باشد، انسان بداخلاق همیشه هم خود را رنج می‌دهد و هم دیگران را. انسانِ خوش اخلاق در هر دو جهان مورد ستایش است و هرکس که از نظر سن و سال در میان شما بزرگتر است به او ارزش بیشتری بدهید و احترامش را نگه دارید.

ابوالفضل بیهقی، تاریخ بیهقی

 معنی کلمات درس ستاره روشن 

وصیّت : پند، سفارش

آخرالزّمان : دوره پایانی جهان، اصطلاحی دینی که به دوران نزدیک به قیامت اشاره دارد

مصطفی : برگزیده و پاک، منتخب

اگر روزگار یابم : اگر زنده بمانم

گِرَوَم : ایمان بیاورم

بهشت یابید : به بهشت بروید

دریغ نداشتی : محروم نکردی، کم نگذاشتی

نمودی : نشان دادی

عَزّوَجَل : عزیز و بزرگوار

کردار : رفتار

اطاعت : پیروی کردن، فرمانبرداری

زینهار : امان، هوشیار باش

پارسا : پاکدامن، پرهیزگار

روی :  چهره

هلاک :  نابودی، نیست شدن

دروغ زن : دروغگو

گواهی :  شهادت، تاییدیه

خوی :  اخلاق

عطا :  بخشش

گران :  سنگین

ستوده :  ستایش شده

زاد  سن، زمان عمر

حرمت : احترام

 هم خانواده کلمات درس ستاره ی روشن

وصیّت: وصایا، وصیّ، توصیه

کتب: کتاب، مکتب، کتیبه

حکما: حکیم، حکمت، حاکم

علما: علم، عالم، معلّم، علیم

اطاعت: مطیع، مطاع

هلاک: مَهلَکه، مُهلِک، هلاکت

عیب: عیوب، معیوب

حرمت: حریم، احترام، محترم

لطف: الطاف، لطیف، لطایف

طبع: مطبوع، طبیعی، طبیعت

خُلق: اخلاق، خُلقیات

کلمات متضاد درس ستاره ی روشن

محفل: محافل 

اطاعت ≠ نافرمانی

پارسا ≠ بی تقوا، بدنهاد

هلاک ≠ هستی، حیات

دروغ زن ≠ راستگو، صادق

گواهی ≠ تکذیب

عطا ≠ گرفتن

گران ≠ سبک، ارزان

ستوده ≠ نکوهیده

حرمت ≠ تحقیر، توهین

روشن ≠ خاموش

پُرگو ≠ ساکت، کم‌حرف

نعمت ≠ نقمت، عذاب

لبخند ≠ ترشرویی، اخم

آغاز ≠ پایان

تدوین: خانم بابایی