مشارکت در انتقال تجارب حرفه‌ای(قسمت سوم)

تجربه زیسته در کلاس درس: از خودآگاهی تا همدلی

عنوان: تجربه‌ای در زمینه توسعه فردی دانش‌آموزان با تأکید بر رشد هیجانی و اجتماعی

در مسیر معلمی، یکی از اهداف محوری‌ام فراهم‌سازی بستری برای رشد فردی، هیجانی و اجتماعی دانش‌آموزان بوده است؛ رشدی که زمینه‌ساز یادگیری پایدار و انسان‌ساز باشد.

با الهام از آموزه‌های دنیل گلمن، که معتقد است:

«هوش هیجانی بیش از بهره هوشی در موفقیت تحصیلی و اجتماعی افراد مؤثر است»،
در کلاس خود بر مهارت‌هایی چون خودآگاهی، کنترل هیجانات، مسئولیت‌پذیری و همدلی تمرکز کرده‌ام.

برای این منظور، از یک ابزار تربیتی ساده اما مؤثر استفاده کردم: طرح نمادین کوه موفقیت. قله‌های این کوه، نماینده‌ی ارزش‌هایی چون اعتماد به نفس، تعامل مؤثر، پشتکار و مهربانی بودند. این تصویر ذهنی باعث شد دانش‌آموزان، مسیر رشد شخصی خود را به صورت عینی‌ و قابل‌درک تجربه کنند.

در اجرای این طرح، راهکارهایی چون:

• نگارش دفترچه توسعه فردی هفتگی توسط دانش‌آموزان با تمرکز بر اهداف رفتاری و خودنظارتی،

• نقش‌گردانی در فعالیت‌های گروهی برای تمرین مسئولیت‌پذیری و رهبری،

• بهره‌گیری از نمایش و فعالیت‌های هنری با مضامین اخلاقی و اجتماعی برای ارتقای همدلی و تفکر انتقادی،

• و بازخوردهای تشویقی فردمحور به جای سیستم‌های پاداش کلیشه‌ای

مورد استفاده قرار گرفتند.

به باور هاوارد گاردنر، بنیان‌گذار نظریه هوش‌های چندگانه:

«هر فرد با ترکیبی منحصربه‌فرد از هوش‌ها به دنیا می‌آید، و مدرسه باید فضایی برای کشف و شکوفایی آن‌ها فراهم کند.»
این دیدگاه برای من مبنای طراحی روش‌های متنوع و توجه به ویژگی‌های فردی دانش‌آموزان بوده است.

همچنین، در راستای دیدگاه کن رابینسون که معتقد است:

«نظام آموزشی باید به جای استانداردسازی، استعدادهای فردی را کشف و پرورش دهد»،
سعی کردم هر دانش‌آموز را نه فقط گیرنده دانش، بلکه فعال و عامل در مسیر رشد خودش ببینم.

در پایان سال تحصیلی، بازخوردهایی نظیر اعتماد به نفس بیشتر، کاهش پرخاشگری، بهبود مشارکت و تمایل به یادگیری در دانش‌آموزان مشاهده شد. این تجربه مرا به این باور رساند که:
توسعه فردی دانش‌آموزان، از مسیر ایجاد پیوندی میان آموزش رسمی و تربیت هیجانی می‌گذرد، و معلم می‌تواند تسهیل‌گر این رشد عمیق باشد.

مؤلف: خانم زهرا بابایی(شمیم)